PART 2
Ang katahimikan sa maruming kusina ay parang hanging bumibigat bago ang malakas na unos. Ang tanging maririnig ay ang patak ng maruming tubig mula sa basahang hawak pa rin ng nanginginig na mga kamay ni Aling Elena, at ang mabibigat na yabag ng sapatos ni Julian papalapit sa kanila.
Hindi tiningnan ni Julian si Clarisse. Nilampasan niya ang asawa na parang isang hungkag na anino. Diretso siyang lumuhod sa basang semento, binalewala ang mamahaling tela ng kanyang pantalon na agad nabasa ng maruming tubig.
“Inay…” basag ang boses ni Julian. Kinuha niya ang nanginginig na kamay ng matanda. Malamig ito tulad ng yelo, magaspang, at may mga sariwang gasgas sa bukong-bukong dahil sa pagkakaluhod sa magaspang na sahig.
“Julian… anak, bakit ngayon ka lang dumating?” pilit na ngumiti si Elena habang nanginginig ang labi. Sinubukan nitong itago ang basahan sa kanyang likod. “W-wag kang magalit sa asawa mo. Naglilinis lang naman talaga ako… nabasag ko kasi ang baso kanina, kaya ako na ang nagkusa. Huwag kang mag-alala, maayos lang ako.“
Ang mga salitang iyon ng kanyang ina ang lalong dumurog sa puso ni Julian. Kahit sa gitna ng matinding pang-aapi at kahihiyan, ang kapakanan pa rin niya ang iniisip nito. Ayaw nitong mag-away silang mag-asawa.
Dahan-dahang pinulot ni Julian ang lumang plantsang de-uling na nakahandusay sa tabi. Basag ang kahoy na hawakan nito, may lamat ang lumang bakal na naging saksi sa bawat puyat, ubo, at pagtulo ng pawis ng kanyang ina para lang mapag-aral siya ng civil engineering. Hinawakan niya ito nang mahigpit, hanggang sa mamuti ang kanyang mga buko ng daliri.
Tumayo si Julian. Nang humarap siya kay Clarisse, wala nang bakas ng pagmamahal sa kanyang mga mata—puro panlalamig at matinding galit na pilit pinipigil.
“Mansyon mo?” mahinang tanong ni Julian, ngunit ang bawat pantig ay may bigat na nagpatayo sa balahibo ni Clarisse. “Kailan pa naging iyo ang pamamahay na ito, Clarisse?“
Napaatras si Clarisse, pilit na ibinabalik ang kanyang dating angas kahit nanginginig ang kanyang mga tuhod sa ibabaw ng apat na pulgadang takong. “Julian, magpaliwanag ako. Huwag kang maniwala sa nakikita mo! Pasaway kasi ang nanay mo! Alam mo namang maselan ang mga materyales ng sahig na ipinagawa ko. Dinala pa niya ang maruming bakal na iyan sa loob! Nag-aalala lang ako sa kalinisan ng bahay natin!“
“Natin?” mapait na ngumisi si Julian. “Nang pakasalan kita tatlong taon na ang nakararaan, sinabi mo sa akin na tanggap mo ang pinanggalingan ko. Nangako ka sa harap ng altar na ituturing mong sarili mong ina si Nanay Elena. Ngunit habang kumakayod ako sa mga construction site sa iba’t ibang probinsya para ibigay sa iyo ang marangyang buhay na gusto mo, ginagawa mo palang alipin ang taong nagbigay sa akin ng buhay!”
“Hindi totoo ‘yan!” sigaw ni Clarisse, pilit na itinatago ang takot sa likod ng galit. “Ang kapal ng mukha mong sumbatan ako! Ako ang nagmula sa mayamang pamilya, Julian! Ako ang nagpakilala sa iyo sa mga malalaking pulitiko at negosyante para lumago ang kumpanya mo! Kung hindi dahil sa pamilya ko, isa ka lang hamak na laborer!”
Lumapit si Julian sa mesa sa likod ng babae. Kinuha niya ang makapal na brown folder na kaninang umaga lang dinala ng kanyang punong abogado mula sa Maynila. Binuksan niya ito at inilabas ang mga dokumento.
“Nagkakamali ka, Clarisse. Masyado kang nabulag sa kayabangan mo,” mariing sabi ni Julian habang inilalatag ang mga papel sa mesa. “Bago ako umalis papuntang Davao, kinausap ako ng bank manager ng pamilya ninyo. Ang pamilya mong ipinagmamalaki mo? Baon sa higit limampung milyong pisong utang ang kumpanya ng tatay mo. Ang mga negosyo ninyo ay nakasangla na lahat at nakatakdang i-foreclose sa susunod na buwan.”
Nanlaki ang mga mata ni Clarisse. “A-ano? P-paano mo nalaman?”
“Dahil ako ang bumili ng lahat ng utang ng pamilya mo,” malamig na tugon ni Julian habang tinititigan ang namumutlang mukha ng asawa. “Binili ko ang mga promissory notes ninyo. Binayaran ko ang mga utang ng tatay mo para hindi kayo mapahiya sa lipunan. At ang folder na ito? Ito ang kasunduan na ililipat sa pangalan ko ang natitirang mga ari-arian ng pamilya mo bilang kabayaran.”
Tila binuhusan ng nagyeyelong tubig si Clarisse. Nawala ang lahat ng tapang sa kanyang katawan. Napahawak siya sa gilid ng lababo para hindi matumba.
“Julian… h-hindi totoo ‘yan… niloloko ka lang ng mga bangko…” nanginginig ang boses ni Clarisse.
“Hindi ako tanga, Clarisse. Akala ko ba ay mahal mo ako? Kaya handa akong iligtas ang pamilya mo mula sa pagkawasak. Ang plano ko kanina, pipirmahan ko ang waiver para ibalik sa pangalan mo ang ancestral house ng mga magulang mo bilang sorpresa sa darating mong kaarawan,” patuloy ni Julian habang dahan-dahang pinupunit sa dalawa ang waiver document sa harap ng asawa. “Ngunit habang nagpapakahirap akong buuin ang dangal ng pamilya mo, winawasak mo naman ang dangal ng nag-iisang taong nagturo sa akin kung paano maging tao.“
“Julian, patawarin mo ako!” biglang lumuhod si Clarisse sa maruming basang sahig, hindi na alintana ang kanyang mamahaling bestida na marumihan ng sabon at putik. Sinubukan niyang abutin ang binti ni Julian. “Mali ako! Nabigla lang ako! Stress lang ako sa mga bayarin kaya ko napagbuntungan si Mama Elena! Pakiusap, maawa ka sa akin, sa pamilya ko! Mawawalan kami ng tirahan!”
Tiningnan lamang siya ni Julian nang walang bahid ng awa. Iniurong niya ang kanyang paa palayo sa mga kamay ng babae.
Lumapit si Julian sa kanyang ina, dahan-dahan itong itinayo mula sa pagkakaluhod, at pinunasan ang luha sa mga kulubot nitong pisngi gamit ang sarili niyang panyo. Kinuha niya ang dalang kahon ng kakanin at ang bagong bistida na inilapag niya kanina sa sahig.
“Halika na, Inay. Hindi nababagay ang isang marangal na ina sa bahay na pinamumunuan ng isang taong walang puso.“
Inakay ni Julian ang kanyang ina palabas ng maruming kusina patungo sa sala. Ngunit bago sila tuluyang makalabas, lumingon si Julian sa umiiyak na si Clarisse na nakalugmok sa sahig.
“May tatlong oras ka para impakehin ang lahat ng gamit mo na binili gamit ang sarili mong pera. Pagpatak ng alas-otso ng gabi, darating ang security team para palitan ang lahat ng susi sa bahay na ito. At bukas na bukas din, ihahain ng abogado ko ang ating annulment papers.”
Humagulgol si Clarisse habang sumisigaw ng tawad, ngunit hindi na lumingon muli si Julian.
