Part 2
Ang mahinang pag-click na iyon ay tila kulog na nagpatahimik sa buong kabahayan. Mula sa madilim na pasilyo patungo sa study ni Lolo, isang matangkad at kagalang-galang na lalaking nakasuot ng plantsadong abaloryo at suit ang marahang lumabas. Hawak niya ang isang makapal na leather briefcase at nakasukbit sa kanyang ilong ang manipis na salamin.
Hindi ito multo, ngunit ang reaksiyon sa mukha nina Mom at Dad ay mistulang nakakita sila ng bangkay na bumangon mula sa hukay.
“A-Atty. Salvador?” nauutal na sambit ni Mom. Nawala ang mapagmataas niyang tindig; bahagyang nanginig ang kanyang mga labi habang nakatitig sa lalaki. Ang mga itim na garbage bag na hawak niya kanina ay tuluyan nang bumagsak sa sahig.
Si Attorney Salvador ang pinakamatagal at pinakapinagkakatiwalaang kaibigan ni Lolo—at ang pinakamatinik na estate lawyer sa buong probinsya. Siya rin ang tumayong ninong ko sa binyag, ang taong tahimik na sumusubaybay sa aming pamumuhay habang ang sarili kong mga magulang ay nagpapakasasa sa karangyaan sa Maynila.
“Magandang umaga, Victoria. Arthur,” malamig na bati ng abogado. Walang bahid ng ngiti sa kanyang mukha. “Medyo maaga yata ang dating ninyo. Inaasahan ko kayo sa aking opisina sa Lunes, ngunit yamang narito na rin kayo kasama ang inyong… mga kargador, mas mabuting tapusin na natin ito ngayon.”
Bumaba ang kapatid kong si Chloe mula sa hagdan, may hawak na mamahaling vape at nakataas ang kilay. “Sino ba ’yan, Mom? Bakit ang tagal? Sinabihan ko na ’yung movers na itapon lahat ng lumang kurtina sa itaas. Sobrang alikabok!”
“Chloe, manahimik ka muna,” pabulong ngunit mariing utos ni Dad. Pinunasan ni Dad ang namumuong pawis sa kanyang noo gamit ang likod ng kanyang palad. Humakbang siya pasulong, pilit na ibinabalik ang awtoridad sa kanyang boses. “Attorney, alam naman nating lahat kung bakit kami naririto. Bilang nag-iisang anak na lalaki ni Don Florencio, ako ang legal heir. Ayon sa batas, ang lupang ito, ang ancestral house, at ang mga naiwang ari-arian ay direktang mapupunta sa akin. Ginagawa lang namin ang praktikal na hakbang—ang ayusin ang bahay para hindi mapabayaan.”
“Praktikal?” mapait akong natawa, dahilan upang lumingon sa akin si Dad nang may nanlilisik na mga mata.
“Huwag kang makialam dito, Calliope,” bulyaw ni Dad. “Wala kang alam sa batas. Isa kang palamunin dito sa loob ng labimpitong taon. Kung may kaunting hiya ka pa, magpasalamat ka na pinatira ka ng lolo mo rito nang libre habang kami ang nagpapakahirap magtaguyod ng sarili naming pamilya!”
“Nagpapakahirap?” Lumapit si Attorney Salvador sa hapag-kainan at inilapag ang kanyang briefcase. Ang tunog ng metal locks nito ay bumasag sa tensiyonadong hangin. “Nakakatuwang marinig iyan mula sa iyo, Arthur. Lalo na’t sa nakalipas na labimpitong taon, ni isang sentimo mula sa tuition, pagkain, damit, o pampagamot ni Calliope ay hindi nanggaling sa inyo.”
“Wala siyang karapatan!” singit ni Mom, namumula na sa galit habang dinuduro ako. “Anak ko siya! Ipinagkatiwala ko lang siya sa ama ko! At ngayong patay na ang matanda, kami ang may-ari ng lahat! Wala kayong maipapakitang testamento dahil alam kong hindi marunong gumawa ng ganoon ang tatay ko nang walang basbas ng pamilya!”
Binuksan ni Attorney Salvador ang briefcase at naglabas ng ilang makakapal na dokumento. May mga selyo ito ng gobyerno, dry seal ng korte, at lagda ng ilang respetadong testigo sa aming bayan.
“Nagkakamali ka, Victoria,” panimula ng abogado, ang boses ay kalmado ngunit may bigat na dumudurog sa kanilang kumpiyansa. “Tatlong taon bago pumanaw si Don Florencio, nang ma-diagnose siya ng kanyang karamdaman, tinawag niya ako. Hindi lamang siya gumawa ng Last Will and Testament; nagsagawa rin siya ng kumpletong pagsasaayos ng kanyang mga ari-arian.”
Nanlaki ang mga mata ni Mom. “P-Puwede naming kuwestiyunin ’yan! May legitime ang mga anak sa batas ng Pilipinas! Hindi mo kami puwedeng tanggalan ng mana nang basta-basta!”
“Alam na alam iyon ng iyong ama,” sagot ng abogado, sabay tulak ng unang folder patungo sa kanila. “Kaya bago niya isinulat ang kanyang testamento, inayos muna niya ang mga nakaraang transaksiyon. Noong 2009, nang magsimula ang kumpanya ninyo sa Maynila, humiram ka ng sampung milyong piso kay Don Florencio. Noong 2014, humiram muli kayo ng pitong milyon upang bayaran ang mga utang ninyo sa casino at mga naunsyaming negosyo. Lahat ng iyon ay may pormal na kasulatan at promissory notes na may lagda ninyong mag-asawa.”
Natigilan si Dad. Ang kanyang mapagmataas na tindig ay biglang gumuho.
“Ayon sa nakasaad sa mga kasulatang ito,” pagpapatuloy ni Attorney Salvador, “ang lahat ng perang iyon ay itinuring na ‘advance on inheritance’ o paunang mana. Sa katunayan, lumagpas pa nang labindalawang milyong piso ang kabuuang halaga ng nakuha ninyo kumpara sa kabuuang halaga ng dapat sana’y magiging bahagi ninyo sa kanyang estate.”
“H-Hindi totoo ’yan! Regalo niya ’yon sa amin!” sigaw ni Mom, nanginginig ang buong katawan.
“May pirma mo rito, Victoria. At may video recording si Don Florencio habang pinipirmahan ang mga kasulatan, kasama ang kanyang doktor na nagpapatunay na nasa maayos siyang kaisipan,” diretsong sagot ng abogado. Tumingin si Attorney sa akin, lumambot ang kanyang ekspresyon, bago muling humarap sa mag-asawa. “Ngunit hindi lang iyan ang dahilan kung bakit kayo naririto. Ang bahay na ito, ang malawak na taniman sa likod, at ang lahat ng natitirang pondo sa bangko ay hindi na bahagi ng estate ni Florencio bago pa man siya pumanaw.”
Bumaba ang tingin ni Chloe sa kanyang cellphone, tila nagsisimula nang maramdaman ang panganib. “Mom, what does he mean? Sa atin ba ’tong bahay o hindi? Gusto ko nang simulan ’yung kuwarto ko!”
“Chloe, tumahimik ka!” sigaw ni Dad, basag na ang boses.
Tumingin si Attorney Salvador sa dalawang lalaking kargador na nakatayo sa may pinto, hawak pa rin ang isang lumang cabinet. “Maaari ninyo nang ibaba ang cabinet na iyan, mga ginoo. At kung maaari, lumabas muna kayo.” Agad na sumunod ang movers, ramdam ang bigat ng komprontasyon.
Nang sumara ang pinto, inilabas ng abogado ang huling dokumento—isang Deed of Absolute Donation at Transfer Certificate of Title na may gintong selyo.
“Dalawang taon na ang nakararaan, pormal at legal na inilipat ni Don Florencio ang titulong ito sa pamamagitan ng donasyon inter vivos, at ang nalalabing pera sa isang irrevocable trust fund,” wika ng abogado. “Ang ari-ariang ito ay hindi na pag-aari ng pamilya ninyo. May nag-iisang rehistradong may-ari ang buong lupang ito, ang bahay, at ang bawat piraso ng gamit sa loob nito.”
Tumingin si Attorney Salvador nang diretso sa akin.
“Ang nag-iisang may-ari ay si Calliope.”
Nanigas si Mom. Si Dad ay napahawak sa likod ng silya upang hindi matumba. Ang kapatid kong si Chloe ay napanganga, ang kanyang designer sunglasses ay dumulas mula sa kanyang ulo at bumagsak sa maruming sahig.
Sa loob ng labimpitong taon, ako ang batang itinapon sa sulok, ang anak na kinalimutan, ang palamunin na walang halaga. Ngunit sa sandaling iyon, habang umiihip ang malamig na hangin mula sa bintana ng study ni Lolo, naramdaman ko ang init ng kanyang proteksyon.
Hindi ako iniwan ni Lolo nang walang laban. Ipinaglaban niya ako hanggang sa kanyang huling hininga.
