Part 2
“Mara, kausapin mo naman ako,” pagsusumamo ni Adrian habang pumapatak ang mga luha sa kanyang pisngi. “Bakit ka nandito? Bakit ka nagtitiis sa ganitong kalagayan? Ang laki ng ipinapadala ko buwan-buwan. Halos kalahating milyon kada buwan ang pumapasok sa joint account natin at sa account ni Mama!”
Dahan-dahang iniangat ni Mara ang kanyang mukha. Malalalim ang mga mata nito, bakas ang matinding pagod at pighati.
“Adrian… patawarin mo ako kung hindi ko sinabi sa ’yo agad,” nanginginig ang boses ni Mara. “Natakot ako na baka mawalan ka ng pokus sa paglipad. Baka maaksidente ka sa ere kapag nalaman mo ang totoo.”
“Anong totoo? Sabihin mo sa akin, Mara!”
Huminga nang malalim si Mara at nagsimulang magsalaysay. Anim na buwan pagkaalis ni Adrian, biglang binago ng kanyang ina, si Doña Celeste, ang lahat ng patakaran sa kanilang tahanan. Ginamit ng ginang ang buong kapangyarihan sa mga ari-arian habang wala si Adrian. Sinulsulan ito ng kapatid ni Adrian na si Julian at ng asawa nitong si Bianca—mga taong matagal nang naiinggit sa tagumpay ni Adrian.
“Tatlong buwan matapos kang umalis, sinabi ng Mama mo na nalulugi ang negosyo ng pamilya,” panimula ni Mara. “Kinuha nila ang control sa joint account natin gamit ang Special Power of Attorney na napapirmahan sa ’yo noon bago ka umalis. Akala ko tutulong lang sila sa pag-invest. Pero lingid sa kaalaman natin, nalulong sa sugal at maling stock trading si Julian.”
Nanlaki ang mga mata ni Adrian. “Si Julian? Pero sinabi sa akin ni Mama na maayos ang kumpanya!”
“Hindi, Adrian. Naubos ang pera. At nang magkasakit ako ng malubhang pulmonya noon, hiningi ko ang bahagi ng padala mo para magpagamot. Pero alam mo ba ang sinabi ng Mama mo?” Napalunok si Mara habang nangingilid ang panibagong luha. “Sinabi niyang palamunin lang ako. Na wala akong karapatang humingi ng pera dahil hindi naman ako nagtatrabaho. Sinabi nilang pineperahan lang kita.”
Naramdaman ni Adrian ang matinding galit na gumapang mula sa kanyang dibdib hanggang sa kanyang lalamunan. “At ang bahay natin? Bakit mo sinabing wala na?”
“Isinangla nila ang bahay natin,” basag ang boses na sagot ni Mara. “Nang mabaon sa utang si Julian sa mga loan shark dahil sa casino, ginamit nilang kolateral ang titulo ng bahay natin. Hindi nabayaran. Dumating ang bangko at ang mga maniningil. Pinalayas ako, Adrian. Walang itinira sa akin kundi ang mga lumang damit ko.”
“Bakit hindi ka pumunta sa mga kapatid mo o sa mga kaibigan natin?”
“Hinarang nila ang lahat,” sagot ni Mara. “Ipinagkalat ni Doña Celeste sa buong angkan at sa mga kakilala natin na nagtaksil daw ako sa ’yo habang nasa abroad ka. Sinabi niyang may lalaki akong dinala sa bahay kaya nila ako pinalayas. Sinira nila ang pangalan ko. Walang gustong kumupkop sa akin dahil naniwala sila sa Mama mo. Kinuha rin nila ang cellphone ko noon. Nang makabili ako ng mumurahing keypad phone gamit ang natirang barya, binantaan ako ni Julian na kapag sinabi ko sa ’yo ang totoo, papatayin nila ang pamilya ko sa probinsya.”
Napatakip ng mukha si Adrian. Hindi niya mapaniwalaan na ang sarili niyang dugo at laman—ang inang pinagkatiwalaan niya at ang kapatid na itinaguyod niya—ay kayang gumawa ng ganoon kalupit na bagay sa babaeng pinakasalan at pinakamamahal niya.
“Kaya pala…” bulong ni Adrian. “Kaya pala tuwing tatawag ako, laging si Mama ang sumasagot. Sasabihin niyang tulog ka, o kaya namimili sa mall. At tuwing ikaw ang makakausap ko, parang may nagdidikta sa likod mo.”
Tumango si Mara. “Nasa tabi ko palagi si Bianca noon tuwing pinapayagan akong humawak ng telepono. Binabantayan bawat salita ko.”
Lumapit si Aling Nena, ang matandang kapitbahay, bitbit ang isang basong tubig. “Adrian, totoo ang lahat ng sinasabi ng asawa mo,” singit ng matanda. “Naawa lang ako kay Mara kaya pinatira ko muna siya rito sa likod ng lumang bakuran ko. Kulungan ito ng mga manok noon, pero nilinis niya para lang may masilungan kapag umuulan. Araw-araw, naglalabada siya at nagtitinda ng kakanin para lang may makain. Habang ang pamilya mo sa mansyon, nagpapakasasa sa bagong kotse at mga mamahaling gamit.”
Tiningnan ni Adrian ang paligid ng kulungan. May mga puwang ang dingding na kawayan kung saan pumapasok ang malamig na hangin tuwing gabi. Ang bubong ay may butas na tinapalan lang ng plastic. Sa sulok, nakita niya ang isang maliit na frame ng kanilang wedding picture—ang tanging bagay na naisalba ni Mara. Malinis iyon, walang alikabok, halatang palaging hinahaplos at iniiyakan gabi-gabi.
Niyakap ni Adrian si Mara nang buong higpit. Ramdam na ramdam niya ang mga buto nito sa likod dahil sa labis na kapayatan.
“Patawarin mo ako, Mara,” umiiyak na sabi ng piloto. “Patawarin mo ako kung naging bulag ako. Akala ko nagtatrabaho ako para sa kinabukasan natin, pero hinayaan pala kitang mabulok sa impiyerno. Hinding-hindi na mauulit ito. Sumusumpa ako sa harap ng Diyos, pagbabayaran nila ang bawat patak ng luha mo.”
Pinunasan ni Adrian ang kanyang mukha at tumayo. Hinawakan niya ang kamay ni Mara at marahang inalalayan itong tumayo mula sa banig.
“Saan tayo pupunta?” tanong ni Mara na may halong kaba.
“Aalis tayo rito ngayon din,” mariing sabi ni Adrian. “Dadalhin kita sa ospital para masuri ang kalusugan mo. Pagkatapos noon, kukunin natin ang lahat ng kinuha nila sa atin. Oras na para magising sila sa katotohanan.”
