BAHAGI 2 (PART 2)
Tumahimik ang buong lobby ng marangyang Monteverde Grand Hotel. Ang dating masiglang bulungan ng mga bisita at mahinang lagaslas ng musika ay tila napawi sa hangin. Ang tanging naririnig na lamang ay ang mahihinang yabag ng mga security guard na nagbabantay sa paligid at ang mabigat, nanginginig na paghinga ng aking ama.
Si Papa, na kilala ko buong buhay ko bilang matikas, walang inuurungan, at laging nakataas ang noo, ay mistulang napako sa kinatatayuan. Ang kulay sa kanyang mukha ay tuluyang nawala. Ang dating mapagmataas na tindig ng isang retiradong sundalo ay unti-unting lumaylay habang pinagmamasdan niya ang mamahaling singsing sa aking daliri, ang suot kong simpleng blazer na napagkamalan niyang uniporme ng tagapaglinis, at ang lalaking nakatayo sa aking tabi.
“G-Gabriel… Monteverde?” mahinang sambit ni Papa, halos hindi lumalabas ang tinig mula sa kanyang nanunuyong lalamunan.
Si Gabriel, na matagal nang iginagalang sa mundo ng negosyo dahil sa kanyang kababaang-loob ngunit may matalas at matatag na paninindigan, ay hindi nagbago ng tindig. Nanatili siyang kalmado, ngunit ang lamig sa kanyang mga mata ay sapat na upang maramdaman ng kahit sino ang bigat ng kanyang salita.
“Ako nga po, Ginoong Ernesto,” marahang wika ni Gabriel, subalit bawat pantig ay may diin. “At ang babaeng minamaliit ninyo ngayon ay hindi lamang ang aking asawa. Siya ang Co-Owner at Chief Operating Officer ng buong Monteverde Hospitality Group. Lahat ng nakikita ninyo rito—mula sa marmol na sahig na tinatapakan ninyo hanggang sa pinakamataas na palapag ng gusaling ito—ay pinamamahalaan niya.”
Napalunok si Papa. Dahan-dahan niyang inilibot ang kanyang paningin sa mga empleyado. Nakita niya ang pormal at magalang na pagyuko ng general manager sa akin. Nakita niya ang mga executive documents na may nakatatak na pangalan kong Andrea Villanueva-Monteverde.
“A-Andrea…” nanginginig ang mga labi ni Papa, humakbang siya nang bahagya papalapit sa akin. “Bakit… bakit hindi mo sinabi sa akin? Noong libing ng nanay mo… wala kang binanggit. Akala ko…”
“Akala ninyo naghihirap pa rin ako?” putol ko sa kanya, mahinahon ngunit deretso sa kanyang mga mata. “Akala ninyo nagkatotoo ang sumpa ninyo noong gabing itinapon ninyo ako sa ulan?”
Bumalik sa aking alaala ang pait ng gabing iyon sa Laguna. Labingpitong taong gulang pa lamang ako. Nanginginig sa lamig, nagmamakaawa, nakaluhod sa putikan habang hinahawakan ang aking tiyan. Ang tanging kasalanan ko noon ay ang maging biktima ng kamusmusan at panlilinlang ng isang lalaki, ngunit sa halip na kanlungan ako ng sarili kong ama, pinili niyang itakwil ako para sa kanyang sariling dangal at sa sasabihin ng ibang tao.
“Hindi naman sa ganoon, anak…” pautal-utal na paliwanag ni Papa, habang pinupunasan ang malamig na pawis sa kanyang noo gamit ang lumang panyo. “Alam mo namang… prinsipyo ko ang sinusunod ko. Gusto ko lang matuto ka noon. Bilang ama, kailangan kong maging mahigpit para sa kinabukasan mo.”
Natawa ako nang marahan—isang tawang walang halong saya, kundi puno ng pait.
“Prinsipyo, Pa? Ang itapon ang sarili mong laman at dugo sa kalsada nang walang pera, walang pagkain, at nagdadalantao? Hindi prinsipyo iyon, Pa. Yabang iyon. Takot kayo na baka pag-usapan kayo ng mga kapitbahay sa San Pablo.”
Bago pa man makasagot si Papa, biglang may tumawag mula sa bungad ng elevator.
“Mom? Dad?”
Sabay-sabay kaming lumingon. Isang matangkad, makisig, at guwapong binata ang papalapit sa amin. Nakasuot siya ng plantsadong light-blue shirt at may suot na salamin. Hawak niya ang ilang architectural blueprints ng kumpanya. Si Nathan. Dalawampung taong gulang na siya ngayon, nasa huling taon na sa kolehiyo sa kursong Architecture, at naghahanda nang pamahalaan ang mga bagong proyekto ng pamilya.
Nang makalapit si Nathan, hinawakan niya ang balikat ko. “Mom, tapos na po ang review namin sa structural plan para sa Tagaytay branch. Kayo na lang po at si Dad ang hinihintay sa boardroom.”
Pagkatapos, napatingin si Nathan sa matandang lalaking nakatayo sa harap namin na nanginginig at tila hindi makapaniwala sa nakikita.
“Sino po siya?” tanong ni Nathan.
Tiningnan ni Papa ang binata. Sa mukha ni Nathan, kitang-kita ang ilang bakas ng mga mata at hugis ng mukha ng pamilya Villanueva. Walang pag-aalinlangan, iyon ang sanggol na minsang tinawag niyang ‘kahihiyan’ at dahilan kung bakit niya ako pinalayas.
“Siya… siya ba ang…” naluha si Papa, at sa unang pagkakataon sa dalawampung taon, nakita ko ang pamamasa ng kanyang mga mata. “Siya ba ang apo ko?”
Hindi nakasagot agad si Nathan, nagpalipat-lipat ang tingin niya sa akin at kay Gabriel.
Lumapit si Gabriel at inakbayan si Nathan. “Nathan, siya ang lolo mo. Ang tatay ng mama mo.”
Nawala ang ngiti sa mukha ni Nathan. Hindi siya nagpakita ng galit o bastos na ugali, dahil pinalaki namin siya nang may disiplina at tamang asal, ngunit ang lamig ng kanyang reaksyon ay kasing talim ng isang punyal. Alam ni Nathan ang buong kwento ng aming buhay. Hindi ko kailanman itinago sa kanya ang hirap na pinagdaanan namin bago dumating si Gabriel.
“Magandang hapon po,” pormal na bati ni Nathan. Walang yakap, walang luha ng pananabik, at walang init. Isa lamang itong malamig at magalang na pagbati na ibinibigay sa isang estranghero sa kalsada.
“Nathan… apo…” pilit na ngumiti si Papa, pilit na inaabot ang kamay ng binata. “Napakalaki mo na. Kamukhang-kamukha mo ang pamilya natin sa Laguna. Ako ang lolo mo… ang lolo Ernesto mo.”
Ngunit marahang iniatras ni Nathan ang kanyang kamay at inilagay iyon sa kanyang bulsa. “Ikinagagalak ko pong makilala kayo, Ginoong Ernesto. Pero ang alam ko po, noong panahong halos mamatay sa gutom ang nanay ko para lang mapakain ako, wala akong lolo na dumating.”
Bumagsak ang balikat ni Papa. Tila sinampal siya ng katotohanang ang batang hinusgahan niya noon nang hindi pa man isinisilang ay lumaking marangal, matalino, at may sariling paninindigan.
Humarap sa akin si Papa, halos lumuhod sa harap ng maraming tao. “Andrea… patawarin mo ako. Nabulag ako ng galit noon. Patawarin mo ang tatay mo. Nagpunta ako rito sa Maynila dahil… dahil wala na ang nanay mo. Mag-isa na lang ako sa Laguna. Ang pension ko, halos hindi sumasapat sa mga gamot ko. Nalaman kong may meeting ang dating kumander ko rito sa hotel na ito kaya nagbakasakali akong humingi ng tulong… pero hindi ko akalaing ikaw ang makikita ko.”
Napatingin ako sa kanyang lumang maleta at sa kupas na kuwelyo ng kanyang polo. Ang dating makapangyarihang Ernesto Villanueva na kinatatakutan ng buong baryo ay isa na lamang matandang uugod-ugod, nag-iisa, at pinabayaan ng sariling kapalaluan.
“Kailangan mo ba ng tulong ko, Pa?” tanong ko sa kanya, habang nananatiling matatag ang aking boses.
“Kahit kaunting tulong lang, anak… kahit matuluyan lang habang narito ako sa Maynila. Pamilya pa rin naman tayo, di ba?” pagsusumamo niya.
Tumingin ako kay Gabriel, at hinawakan niya nang mahigpit ang aking kamay, nagbibigay ng lakas at buong tiwala sa anumang magiging desisyon ko.
Huminga ako nang malalim bago muling nagsalita, handang tapusin ang dalawampung taong sugat na matagal nang naghihintay ng wakas.