BAHAGI 2 (PART 2)
Napatitig ako kay Patricia. Ang kaniyang boses ay punong-puno ng pag-iingat, tila natatakot na mabasag ang aking puso sa susunod niyang sasabihin.
“Ano iyon, hija?” nanginginig kong tanong habang mahigpit na hawak ang basong papel na may lamang tubig.
Iniharap ni Patricia ang computer monitor sa aking direksiyon at itinuro ang isang linya sa pinakailalim ng listahan. “Lola, bukod po sa buwanang pensiyon ninyong ₱18,500 na agad inililipat sa account ni Mark, may naitala pong personal loan na naaprubahan gamit ang account na ito dalawang buwan pa lamang ang nakalilipas. Ang pensiyon ninyo ang ginawang collateral.”
Parang binuhusan ako ng nagyeyelong tubig. “P-pautang? Pautang para saan?”
“Nagkakahalaga po ng tatlong daang libong piso (₱300,000),” paliwanag ni Patricia, habang binabasa ang nakasaad sa dokumento. “Ginamit po ang inyong signature card at authorization letter. Ang nakasaad na layunin: pambili ng bagong sasakyan. Direct transfer po ang buong halaga sa bank account ng manugang ninyong si Vanessa Reyes-Mendoza. At dahil automated ang deduction, simula sa susunod na buwan, ₱12,000 ang awtomatikong ibabawas sa pensiyon ninyo para pambayad sa utang na iyon sa loob ng tatlong taon.”
Napahawak ako sa aking dibdib. Ang tatlong daang libong pisong utang na kailanman ay hindi ko pinakinabangan! Kaya pala noong nakaraang buwan ay naglabas ng bagong kotseng puti si Vanessa. Sinabi niya sa akin noon na regalo iyon ng kaniyang kumpanya bilang bonus sa magandang performance niya sa trabaho.
Kasinungalingan. Lahat pala ay galing sa pawis, dugo, at karapatan ng isang matandang biyenan na halos magmakaawa para sa singkwenta pesos na bibingka.
Hindi lamang ako ninakawan. Ibinenta nila ang aking kapayapaan sa pagtanda upang tustusan ang kanilang karangyaan.
“Lola Lourdes, maayos na po nating nailipat ang crediting ng pensiyon ninyo sa bagong account na hawak ninyo,” pagpapatuloy ni Patricia, may halong simpatya sa mga mata. “Pero dahil pumasok na ang opisyal na kahilingan ninyong i-freeze ang lumang account dahil sa unauthorized transactions, walang papasok na pera doon sa darating na katapusan ng buwan. Ang ibig sabihin, hindi mababayaran ang auto-debit na amortisasyon ng sasakyan. Makakatanggap sila ng abiso mula sa bangko.”
“Salamat, Patricia,” mahinang sambit ko. “Gusto ko ring bawiin ang lahat ng awtorisasyon na may kinalaman sa pangalan ko. Ibigay mo sa akin ang lahat ng kopya ng mga transaksiyon at ang katibayan ng bagong account ko.”
Umuwi ako sa bahay bitbit ang isang brown envelope na itinago ko sa ilalim ng aking luma at kupas na bag.
Nang pumasok ako sa pinto, nandoon si Vanessa sa sala. Nakataas ang mga paa sa center table habang nagpapahid ng mamahaling lotion sa kaniyang mga braso. Sa tabi niya, may mga paper bag mula sa mamahaling mall sa Greenhills.
“O, Ma, saan ka galing?” malamig niyang tanong nang hindi man lamang tumitingin sa akin nang diretso. “Bakit ang tagal mo? Walang naghugas ng pinagkainan kaninang tanghali. Saka pakidiligan na rin ang mga halaman sa labas, baka matuyo.”
Tiningnan ko siya nang matagal. Sa unang pagkakataon sa loob ng tatlong taon, hindi ako yumuko. Hindi ako humingi ng paumanhin.
“Galing ako sa labas, nagpahangin,” maikli kong tugon bago pumasok sa aking kuwarto.
Narinig ko siyang nagbulong, “Nagpahangin daw… kung makagala akala mo may sariling ambag sa kuryente.”
Pagsapit ng gabi, umuwi si Mark. Masayang-masaya sila habang naghahapunan. Nagluto si Vanessa ng imported na steak para sa kanilang dalawa. Sa akin, iniwanan nila ang tira-tirang pritong galunggong mula kahapon at isang mangkok ng sabaw na halos wala nang lasa.
Tahimik akong kumain. Pinagmamasdan ko ang anak ko—ang batang lalaki na dating pinupunasan ko ang noo kapag nilalagnat, ang anak na ipinagbenta ko ang mga alahas ng nanay ko para lamang makapagtapos ng kursong Business Administration. Ngayon, nakaupo siya sa harap ko, umiinom ng mamahaling alak, habang hinahayaan ang kaniyang asawa na tratuhin akong parang alipin sa sarili nilang pamamahay.
“Mark,” marahan kong tawag.
Lumingon siya, bahagyang nakakunot ang noo. “Bakit po, Ma? May kailangan kayo?”
“Sumasakit ang mga kasu-kasuan ko sa tuhod. Baka puwedeng humingi ng limang daan para maibili ko ng gamot sa botika bukas.”
Bago pa makasagot si Mark, sumabat na si Vanessa habang hinihiwa ang kaniyang karne. “Ma naman, kani-kanina lang humingi ka ng pambili ng bibingka, tapos ngayon gamot na naman? Alam mo namang masikip ang budget natin ngayon. Malaki ang monthly amortization ng kotse. Tiisin mo muna, uminom ka na lang ng maligamgam na tubig.”
Tumingin ako kay Mark, naghihintay ng kahit kaunting kalinga.
Umiwas ng tingin si Mark. “Oo nga, Ma. Makinig ka na lang muna kay Vanessa. Huwag ka nang maging demanding. Libre na nga ang tira at pagkain mo rito, huwag ka nang magdagdag ng alalahanin sa amin.”
Hindi ako sumagot. Ngumiti lamang ako nang mapait, tumayo mula sa hapag-kainan, at pumasok sa aking silid.
Kinuha ko ang lumang smartphone mula sa ilalim ng aking unan. Pindot dito, pindot doon. Binuksan ko ang online banking app na matiyagang itinuro sa akin ni Cora at Patricia. Pumasok na roon ang aking bagong profile. Ganap nang ligtas ang aking sariling pera.
Lumipas ang dalawang linggo. Dumating ang ika-tatlumpu ng buwan—ang araw ng suweldo at pensiyon.
Tuwing ganitong araw, nakagawian na ni Vanessa ang mag-shopping online o mag-withdraw sa pinakamalapit na mall upang magpakasasa sa pamimili.
Bandang alas-diyes ng umaga, narinig ko ang isang malakas na yabag sa pasilyo. Padabog na bumukas ang pinto ng bahay. Si Vanessa, namumula ang mukha sa galit, habang hawak-hawak ang kaniyang mamahaling telepono.
“Mark! Mark, gumising ka!” sigaw niya habang umaakyat sa hagdan.
Lumabas si Mark mula sa kuwarto, gusot pa ang buhok. “Bakit ka ba sumisigaw, Vanessa? Sabado ngayon, gusto kong magpahinga!”
“Paano ako hindi sisisigaw?! Pumunta ako sa ATM para kunin ang pensiyon ng nanay mo at ibayad sa kotse, pero declined ang card! Pagkatapos, nakatanggap ako ng opisyal na text alert mula sa bangko!”
Nanginginig ang mga kamay ni Vanessa habang binabasa ang mensahe mula sa bangko:
“NOTICE: Account ending in 4108 has been temporarily FROZEN due to unauthorized transactions and fraudulent loan filing reported by the primary account holder. Automatic debit arrangement for auto-loan is currently suspended. Please visit your branch immediately.”
“Ano kamo? Frozen? Bakit na-freeze?” gulat na tanong ni Mark.
Bumaba ang tingin ni Vanessa sa sala, kung saan tahimik akong nakaupo sa lumang silya, hawak ang aking tasa ng kape. Ang kaniyang mga mata ay nanlilisik sa galit.
“Ikaw!” sigaw ni Vanessa habang mabilis na bumababa ng hagdan at dinuduro ako. “Ikaw ang may gawa nito, ano?! Matandang walang utang na loob! Anong pinakialaman mo sa account mo?!”
