BAHAGI 2: ANG PAGHUHUKOM SA GITNA NG PLAZA
Nalulon ni Orlando Bautista ang sariling laway. Ang matipunong tindig ng security chief na kanina lamang ay nagdidikta kung sino ang dapat lumuhod ay biglang nanghina, tila binunutan ng gulugod sa harap ng buong kapulungan. Ang mga guwardiyang nakapalibot sa akin ay mabilis na nagsiatras, ang kanilang mga kamay na kanina’y handang humawak sa aking mga braso ay nanginginig ngayong nakadikit sa kanilang tagiliran.
“M-Madam President?” pabulong na ulit ni Bautista, halos hindi lumabas ang boses mula sa kanyang nanunuyong lalamunan. Lumingon siya kay Atty. Salcedo, nagbabakasakaling nagbibiro lamang ang iginagalang na Chairman ng Board of Regents. Ngunit walang bakas ng pagbibiro sa madilim at nagngangalit na mukha ng matandang abogado.
Sa tabi niya, si Chloe Aragon ay nanatiling nakatayo nang tulala. Ang sunglasses na nabitawan niya ay lumagapak sa semento, ngunit hindi niya ito pinansin. Nakatingin siya sa akin—ang babaeng ilang sandali lamang ang nakalilipas ay tinawag niyang dukhang scholar, ang babaeng pinatatapakan niya ang cellphone at pinahuhubaran ng damit.
“Chairman Salcedo, nagkakamali po kayo!” mabilis na singit ni Chloe, pilit ibinabalik ang kanyang mataray na boses kahit pumipiyok na sa takot. “Siya po ang nanggulo rito! Trespasser siya! Wala siyang ID, ininsulto niya ang pamilya ko, at sinaktan niya ako! Tinutulungan lang ako ni Sir Orlando!”
Hindi man lang siya nilingon ni Atty. Salcedo. Nanatiling nakapako ang tingin ng Chairman sa akin, puno ng matinding hiya at pagkabahala. “Dr. Reyes, personal kong pananagutan ang kalapastanganang ito. Hayaan ninyong ihatid namin kayo sa Executive Boardroom. Kami na po ang bahala rito.”
“Hindi, Chairman Salcedo,” mahinahon ngunit mariin kong sagot. Bawat salita ko ay malinaw na umalingawngaw sa plaza na ngayo’y binalot ng nakakabinging katahimikan. “Dito ito nagsimula sa harap ng mga estudyanteng pinangakuan ng unibersidad na ito ng katarungan at integridad. Dito rin natin ito tatapusin.”
Itinuro ko ang nagkalat na dalawampung libong piso sa paanan ko, saka ang basag kong cellphone na may bakas pa ng sapatos ni Chloe.
“Atty. Salcedo, nais kong ipakilala sa inyo si Chief Orlando Bautista,” patuloy ko, habang dahan-dahang lumalapit sa nanginginig na opisyal. “Ilang minuto bago kayo dumating, tahasan niyang sinabi sa akin na may dalawang uri ng batas sa loob ng Universidad de Santa Catalina: ang batas para sa ordinaryong tao, at ang batas kapag ang kaharap mo ay mayaman. Ipinayo pa niya sa akin na lumuhod at humingi ng tawad kay Miss Chloe Aragon upang makalabas ako nang buhay at walang kaso.”
Nang marinig iyon ng Dean of Law na nasa likod ng Chairman, napailing ito sa matinding galit. Si Atty. Salcedo naman ay tila sasabog sa poot.
“Bautista!” kulog na sigaw ng Chairman. “Ganiyan ba ang pamantayan ng seguridad na ipinagkatiwala sa iyo ng institusyong ito? Ang magsilbing bayarang aso ng mga estudyanteng abusado?”
“Sir, sumusunod lang po ako sa protocol—”
“Walang protocol sa unibersidad na ito ang nag-uutos na hubaran ng damit ang sinuman, maging bisita man o mag-aaral!” putol ko sa kanyang palusot. Binalingan ko ang dalawang kasamang guwardiya ni Bautista na halos maiyak sa takot. “Kayo. Kunin ninyo ang service firearms at badge ni Chief Bautista. Ngayon din.”
Nagkatinginan ang dalawang guwardiya. Tumingin sila kay Bautista, ngunit nang makita ang matigas na anyo ni Atty. Salcedo at ng University Secretary, agad nilang kinuha ang radyo, baril, at tsapa ng kanilang hepe.
“Simula sa segundong ito, Orlando Bautista, ikaw ay suspendido nang walang bayad habang sumasailalim sa pormal na imbestigasyon para sa grave misconduct, abuse of authority, at extortion,” matigas kong deklara. “At sisiguraduhin kong haharapin mo ang kaukulang kasong kriminal sa regular na korte dahil sa tangkang pananakit at paninira ng pribadong pag-aari.”
Napaluhod si Bautista sa semento, ang mismong semento kung saan niya ako gustong paluhurin kani-kanina lamang. “Madam President, maawa po kayo… may pamilya po ako… inutusan lang ako!”
“Sino ang nag-utos sa iyo?” malamig kong tanong.
Bago pa makasagot si Bautista, isang malakas at mayabang na boses ang narinig mula sa walkway ng Administration Building.
“Anong kaguluhan ito sa tapat ng opisina ko? Bakit pinagkakaguluhan ang pamangkin ko?”
Humawi ang pulutong ng mga estudyante. Isang lalaking nasa early fifties, nakasuot ng mamahaling barong tagalog at may gintong relos sa braso, ang padabog na lumapit. Si Victor Aragon. Ang Director of Facilities and Procurement. Ang lalaking binanggit ni Chloe na kayang magpatalsik ng kahit sino sa unibersidad.
“Tito Victor!” umiiyak na sumbong ni Chloe sabay takbo patungo sa kanyang tiyuhin. “Tingnan mo ang ginagawa nila sa akin! Kinakampihan ni Chairman ang pekeng babaeng ito! Ipinatanggal pa si Chief Bautista dahil ipinagtanggol ako!”
Niyakap ni Victor ang pamangkin bago humarap sa amin nang may matatalim na tingin. Hindi pa niya ako nakikilala nang personal dahil nitong nakaraang linggo lamang natapos ang kumpirmasyon ko sa pamamagitan ng overseas virtual conference ng Board of Regents.
“Eduardo,” diretsong sabi ni Victor kay Chairman Salcedo, walang bahid ng paggalang sa kabila ng posisyon nito. “Ano bang palabas ito? Alam mo kung gaano kalaki ang naitulong ng pamilya Aragon sa pamantasang ito. Ang pamilya ko ang nagtayo ng engineering laboratory at nag-donate ng pondo para sa research building. Hindi katanggap-tanggap na ginigipit ninyo ang pamangkin ko dahil lamang sa isang walang kwentang away-estudyante!”
Huminga nang malalim si Atty. Salcedo at tumabi upang bigyan ako ng daan.
Humakbang ako pasulong. Diretso kong tinitigan ang mga mata ni Victor Aragon.
“Mr. Aragon,” simula ko, ang aking tinig ay kalmado ngunit may bigat ng awtoridad na nagpatahimik sa kanyang pagmamalaki. “Labindalawang oras pa lamang bago ako opisyal na umupo, ngunit kabisado ko na ang bawat pahina ng financial audit ng iyong departamento.”
Bahagyang kumunot ang noo ni Victor, tila may kung anong malamig na kaba ang dumampi sa kanyang batok. “S-Sino ka ba sa akala mo?”
“Ako si Dr. Natalia Reyes,” tugon ko. “Ang bagong University President na ipinagmamalaki ng iyong pamangkin na kayang-kaya ninyong palayasin.”
Namutla si Victor Aragon. Ang mapupulang pisngi niya ay unti-unting nawalan ng dugo, hanggang sa magmukha siyang bangkay na nakatayo sa ilalim ng tirik na araw. Ang kanyang mga kamay na nakapatong sa balikat ni Chloe ay nagsimulang manginig.
“D-Dr. Reyes…” pabulong niyang bigkas.
“Oo, Mr. Aragon. At bukod sa pambababoy ng pamangkin mo sa aking pagkatao at sa institusyong ito, may mas malaking dahilan kung bakit hindi ka na makakatuntong pa sa iyong opisina simula sa araw na ito.”
Itinaas ko ang aking handbag at may kinuha mula roon—isang flash drive na naglalaman ng mga kopya ng bank transfers at procurement anomalies na ipinadala sa akin ng whistleblower kagabi.
“Ang tatlumpung milyong pisong ipinagmamalaki mong donasyon ng pamilya Aragon para sa research building? Galing iyon sa labing-apat na ghost projects ng unibersidad na ibinulsa mo gamit ang pitong dummy construction companies na nakarehistro sa mga kapatid mo. Nilinis mo ang sariling pondo ng paaralan at ibinalik bilang ‘donasyon’ upang magmukhang bayani ang pamilya mo.”
Nang marinig iyon ng buong campus, isang kolektibong singhap ng pagkagulat ang sumabog sa karamihan. Ang mga estudyanteng lihim na nagvi-video ay lalong inilapit ang kanilang mga telepono upang irekord ang bawat salita.
“H-Hindi totoo iyan! P-Paninirang puri iyan!” sigaw ni Victor, ngunit basag na ang kanyang boses at tumatagaktak na ang malamig na pawis sa kanyang noo.
Tumingin ako kay Chairman Salcedo. “Chairman, naririto na ba ang mga opisyal ng National Bureau of Investigation?”
Eksaktong pagkasabi ko niyon, dalawang unmarked na puting van ang pumasok sa gate ng unibersidad at huminto sa likod ng mga sasakyan ng Board of Regents. Bumaba ang limang ahenteng nakasuot ng pormal na coat at may hawak na mga folder at warrant.
Tumingin ako kay Chloe na ngayo’y tuluyan nang gumuho ang mundo sa kanyang kinatatayuan.
“Chloe,” sabi ko sa dalagang nanginginig na sa takot, “tinanong mo kanina kung alam ko ba kung magkano ang damit mo. Ngayon, ako naman ang magtatanong sa iyo… alam mo ba kung gaano kalaking sentensiya sa kulungan ang katumbas ng bawat sentimong ibinayad ninyo sa damit na iyan?”
