Part 2: Ang Bitag sa Loob ng Sariling Bahay
Nanigas ang buong katawan ko sa ilalim ng maliit na bodega sa ilalim ng hagdan. Ang marahang pag-click mula sa kisame ng kusina ay sinundan ng manipis at halos hindi marinig na tunog—parang singaw ng hangin, o mas tamang sabihing singaw ng kemikal. Ilang segundo lang, pumasok sa ilalim ng pinto ang kakaibang amoy: matapang, masangsang, at kumakapit sa lalamunan. Gasul at pestisidyo na pinaghalo.
“Boss, nakakabit na ang timer sa LPG valve sa kisame,” bulong ng lalaki sa kabilang linya habang naglalakad sa sala. Naririnig ko ang mabibigat niyang yabag sa tiles. “Sampung minuto mula ngayon, magki-click ang regulator. Pagbukas ng refrigerator compressor o anumang spark, sasabog ang buong kusina. Hindi na aabot sa ospital.”
Tahimik na umalingawngaw ang pamilyar na boses mula sa speaker ng kaniyang cellphone. Kahit basag ang tunog, kilalang-kilala ko iyon. Asawa ko. Ang lalakeng nangakong poprotektahan ako sa harap ng altar sampung taon na ang nakalilipas.
“Siguraduhin mong nakakandado ang lahat ng bintana mula sa labas,” utos ni Adrian. Malamig ang kaniyang tono, walang bahid ng pag-aalinlangan o takot. “May insurance payout na limampung milyon para sa sunog at aksidenteng pagkamatay ng pamilya ko. Kapag naging abo na ang lahat, diretso ka sa tagpuan sa Batangas para sa kalahati ng bayad mo.”
“Copy, Sir Adrian. Paalis na ako. Nakasusi na ang back gate, at itatapon ko ang susi sa kanal.”
Nang marinig kong sumara ang pinto sa harapan at pumihit ang padlock mula sa labas, nanginginig kong niyakap si Mika. Hindi ako makaiyak. Ang matinding takot sa dibdib ko ay biglang napalitan ng mabangis na galit. Hindi kami mamamatay rito. Hindi ko hahayaang patayin ng hayop na iyon ang sarili niyang dugo’t laman para lang sa pera.
“Mama… masakit po sa ilong,” mahinang ungol ni Mika. Nagsisimula na siyang humingal. May asthma ang anak ko, at ang sumisingaw na gas sa hangin ay lason para sa kaniyang baga.
“Mika, hawakan mo ’to, anak,” mabilis kong kinuha ang panyo sa bulsa ko, binuhusan ito ng tubig mula sa kaniyang tumbler, at itinakip sa ilong at bibig niya. Kinuha ko rin ang inhaler at pinasinghap siya ng dalawang beses. “Huwag kang bibitiw sa likod ko. Lalabas tayo rito.”
Alas-7:25 ng umaga. Pitong minuto na lang ang natitira bago sumabog ang kusina.
Dahan-dahan kong itinulak ang pinto sa ilalim ng hagdan. Makapal na ang manipis na usok at amoy sa sala. Pumunta agad ako sa main door—kinalog ko ang seradura, ngunit nakatrangka ito mula sa labas gamit ang matibay na deadbolt at kadena. Tumakbo ako sa mga bintana sa sala; lahat ng sliding glass panels ay nilagyan ng turnilyo sa frames para hindi maipihit, at sa labas ay may nakaharang na steel security grills na matagal nang ipinakabit ni Adrian sa dahilang “panangga sa akyat-bahay.”
Plinano niya ito nang buwan. Lahat ng pagbabago sa bahay nitong mga nakaraang linggo—ang pagpapalit ng grills, ang paglalagay ng bagong kisame sa kusina, ang pag-inspeksyon sa tubo ng gas—ay hindi para sa kaligtasan namin. Paraan iyon para maging pugon ang aming sariling tahanan.
“Mama, sa bintana po ng banyo sa itaas!” biglang sabi ni Mika habang namumula ang mga mata sa luha. “Noong nagtatago po kami ni Tita Carla noong birthday ko, lumabas po ang pusa doon sa terrace!”
Napatingin ako sa hagdan. May maliit na veranda sa master bedroom sa ikalawang palapag na nakadugtong sa sanga ng malaking puno ng mangga sa bakuran ng kapitbahay. Kung maabot namin ang sangang iyon, makakatalon kami pababa.
“Umakyat tayo. Bilis!”
Hinila ko si Mika paakyat. Habang tumataas kami, mas lalong lumalapot ang aming paghinga. Pagdating sa kwarto, agad kong isinara ang pinto upang hindi agad umabot ang gas mula sa ibaba. Tumakbo ako sa sliding door ng veranda. Sa kabutihang-palad, hindi ito nakakandado mula sa labas—marahil inakala ng bayarang pumatay na hindi kami aabot sa itaas o kaya’y hindi kakayanin ng isang babae at bata ang tumalon.
Binuksan ko ang pinto ng veranda. Sumalubong sa amin ang malamig na hangin ng umaga.
Tumingin ako sa ibaba. Masyadong mataas ang babagsakan kung tatalon kami nang direkta sa semento. Ngunit ang sanga ng mangga ay halos dalawang talampakan lang ang layo mula sa railings.
Kinuha ko ang cellphone ko. May tatlong missed calls mula kay Carla, at isang text:Grace, papunta na kami ng mga pulis kasama ang patrol car! 5 minutes!
Hindi na aabot ang limang minuto. May narinig akong unang maliit na pagsabog sa kusina sa ibaba—ang tunog ng basag na bote at paglagablab ng apoy sa kisame. Nagsimulang umuga ang sahig na kahoy sa ilalim ng aming mga paa. Tumunog ang smoke detector sa pasilyo, umiiyak nang matinis at nakakabingi.
“Mika, makinig kang mabuti kay Mama,” lumuhod ako sa harap ng anak ko, tinitigan ko siya nang diretso sa mga mata. “Kailangan nating pumunta sa sanga ng puno. Yayakapin kita nang mahigpit, at lilipat tayo. Huwag kang titingin sa baba. Nakatingin ka lang sa leeg ko, okay?”
Tumango ang bata, nanginginig man ang buong katawan ngunit pilit na nagpapakatatag. “Opo, Mama. Hindi po ako bibitiw.”
Itinali ko ang kaniyang backpack sa aking dibdib upang hindi makasagabal, at isinampa ko si Mika sa aking likod. Ginamit ko ang kordon ng kurtina mula sa kwarto upang itali ang kaniyang baywang sa aking katawan para kung sakaling dumulas ang kamay niya ay hindi siya mahuhulog.
Umakyat ako sa rehas ng veranda. Umihip ang malakas na hangin, at sa ibaba ay nagsimula nang lumabas ang maitim na usok mula sa mga bintana ng kusina. Ang init ay gumagapang na sa ilalim ng aming mga paa.
“Isa… dalawa… tatlo!”
Inihakbang ko ang aking kanang paa patungo sa makapal na sanga ng mangga. Dumulas ang goma ng aking tsinelas sa basang balat ng kahoy, at muntik na kaming mawalan ng balanse. Napasigaw si Mika, ngunit agad niyang ibinaon ang mukha sa aking balikat. Kumapit ang dalawang kamay ko sa isa pang sanga sa itaas, nagkandasugat-sugat ang aking mga palad, ngunit hindi ko binitiwan.
Nakatalon kami sa sanga.
Kasabay ng pagtapak ng aking mga paa sa puno, isang napakalakas na pagsabog ang yumanig sa buong kabahayan—ang kisame ng kusina ay bumigay, at lumabas ang naglalagablab na bolang apoy sa bintana ng sala.
